اختلال شخصیت اسكیزوتایپی(Schizotypal Personality Disorder) شامل غرابت طولانی مدت در تفكر، ادراك، ارتباطات و رفتار است ـ غرابتی آنقدر شدید كه مورد توجه قرار گرفته، اما به‌اندازه‌ای جدی نیست كه تشخیص اسكیزوفرنی را ایجاب كند، درواقع بسیاری از آشفتگی‌هایی كه مشخصة اختلال شخصیت اسكیزوتایپی هستند، هرچند به صورت خفیف‌تر، اما مشابه همان علایمی هستند كه در میان افراد اسكیزوفرنیك مزمن دیده می‌شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، با این وجود، یكسان تلقی كردن كامل این اختلال با اسكیزوفرنی اشتباه خواهد بود؛ زیرا مادامی كه آشفتگی‌های روان شناختی و پیش آگهی مورد توجه هستند تفاوت در شدت اختلال اهمیت زیادی دارد

جای تعجب ندارد كه این افراد نیز اغلب در پرسشنامة سنجش گرایشات «اسكیزوتایپی» نمرات بالاتر از میانگین می‌گرفتند محققان مذكور این افراد را با عنوان «اسكیزوتایپ‌های شاد» توصیف كردند

اختلال شخصیت اسكیزوتایپی حدود 3 درصد از جمعیت عمومی را دربرمی‌گیرد و در این میان هم احتمال بروز معیارهای تشخیصی در مردان بیشتر است

علائم (1) عقاید انتساب (به جز هذیان انتساب)،

(2) باورهای عجیب یا تفكر سحرآمیز كه بر رفتار تأثیر گذاشته و با هنجارهای مربوط به خرده فرهنگ، سازگاری ندارد (به عنوان مثال، خرافه‌پرستی، اعتقاد به غیب بینی، تله‌پاتی و «حس ششم» در كودكان و نوجوانان، خیال پردازی‌های عجیب و غریب و یا اشغال ذهنی)؛
(3) تجربیات ادراكی نامعمول از جمله توهمات جسمی؛
(4) تفكر و گفتار عجیب (به عنوان مثال: اشارات مبهم، استعاری، پیچیده، و یا كلیشه‌ای):
(5) بدگمانی و تفكر پارانویید؛
(6) عواطف نامناسب و محدود:
(7) رفتار و یا ظاهر عجیب، نامتعارف و خاص؛
(8) فقدان دوست نزدیك و قابل اعتماد به جز وابستگان درجه اول
(9) اضطراب اجتماعی شدید كه در حالت آشنایی هم برطرف نمی‌شود و بیشتر با ترس‌های پارانویید مرتبط است تا با قضاوت‌های منفی در مورد خود.
(10)میزان نابهنجاری‌های جسمی خفیف در دست و پا و سر و بی‌نظمی‌های انگشت‌نگاری در میان این افراد بیش از افراد طبیعی و مبتلایان به سایر اختلالات شخصیت است

علل تحت تأثیر عوامل ژنتیكی است. )میزان وقوع این اختلال در میان وابستگان نَسُبی بیماران اسكیزوفرنیك بیش از میزان آن در میان وابستگان افراد مبتلا به سایر اختلالات روانی است.(

عوارض داروهای ضدجنون در كوتاه‌مدت اثرات جانبی كمتری دارند ولی هنوز از پیامدهای استفاده‌ مداوم از این داروها در درازمدت آگاهی نداریم

مشخص شده است كه هرچه موارد روان پریشی به مدت بیشتری درمان نشده باقی بمانند،‌پیش آگهی در درازمدت بدتر خواهد شد. بنابراین،‌ عدم توفیق در پیشگیری از وقوع اولین دوره روان پریشی در فردی كه در برابر آن آسیب‌پذیر است، ممكن است عواقب وخیمی به دنبال داشته باشد.

عوارض داروهای ضدجنون در كوتاه‌مدت اثرات جانبی كمتری دارند ولی هنوز از پیامدهای استفاده‌ مداوم از این داروها در درازمدت آگاهی نداریم

مشخص شده است كه هرچه موارد روان پریشی به مدت بیشتری درمان نشده باقی بمانند،‌پیش آگهی در درازمدت بدتر خواهد شد. بنابراین،‌ عدم توفیق در پیشگیری از وقوع اولین دوره روان پریشی در فردی كه در برابر آن آسیب‌پذیر است، ممكن است عواقب وخیمی به دنبال داشته باشد.

روش درمان درمان شناختی ـ رفتاری

نخستین گام عبارت است از تشخیص شناخت‌های تحریف شدة مراجع. هدف اصلی این است كه به مراجعان آموزش داده شود كه به صورت عینی محیط خود را مورد ارزیابی قرار دهند نه اینكه صرفاً بر واكنش‌های ذهنی خود، اتكا نمایند. تا افكار نامناسب را نادیده گرفته و به پیامدهای تداوم كاركرد در نظام‌های اعتقادی غیرواقع بینانه بیاندیشند.

شناخت درمانی بیشترین كاهش را در آنچه كه به عنوان خصیصه‌های نابهنجار می‌شناسیم ایجاد كرده بود، به‌ویژه در رابطه با طبقات اسكیزوتایپی.

افزایش تناسب اجتماعی:آموزش مهارت‌های اجتماعی از طریق شكل‌دهی رفتار و گفتار مناسب و آموزش دادن به مراجع برای شناسایی پاسخ‌های نامتناسب خودش‌، به انجام می‌رسد. در همین حال،درمانگر به مراجع كمك می‌كند تا یك شبكة حمایتی و ایمن اجتماعی را به منظور بهبود تعاملات اجتماعی‌اش ایجاد نماید.

داروهای ضدجنون:

هنگامی كه داروهای ضدجنون برای افراد مبتلا به اختلال شخصیت اسكیزوتایپی تجویز می‌گردد وضعیت آنها غالباً بهتر می‌شود داروهای ضدجنون‌تر مانند

• كلوزاپین و اولانزاپین در كوتاه‌مدت اثرات جانبی كمتری داشته باشند،‌ ولی ما هنوز از پیامدهای استفادة‌ مداوم از این داروها در درازمدت آگاهی نداریم.

• هالو پریدول به‌میزان قابل توجهی علایم اختلال وسواسی ـ جبری، افسردگی،‌ اضطراب، خصومت، طرز فكر پارانویید و تكانشگری در میان بیماران مبتلا به اختلال شخصیت اسكیزوتایپی را كاهش می‌دهد

اَبر برچسبها